TYMM-5.Sınıflar-2.Dönem-25.Hafta- Problem Belirleme ve Algoritma Oluşturma(23-27 Mart 2026)

6. TEMA: YAZILIM TASARIMI VE PROGRAMLAMA

İÇERİK ÇERÇEVESİ: Problem Belirleme ve Algoritma Oluşturma

ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ:

BTY.5.6.1. Problem çözümü için algoritmik düşünebilme
b) Belirlediği problemin girdi ve çıktılarını belirler.
c) Belirlediği problemin çözümüne ilişkin işlem adımlarını listeler.

ETKİNLİKLER:

👀Etkinlik 1: Belirlediği problemin girdi ve çıktılarını belirler.

👀Etkinlik 2: Belirlediği problemin çözümüne ilişkin işlem adımlarını listeler.

👀Etkinlik 3:Problem Belirleme ve Algoritma Oluşturma

ÖĞRETMEN DERS NOTU:

Sunum - Problem Belirleme ve Algoritma - İhsan Akarsu -Bilişim Teknolojileri

ÖĞRENCİ DERS NOTU:
 

KAVRAMLAR: 

Problem belirleme ve algoritma oluşturma süreci, bir sorunu bilgisayarın anlayabileceği mantıksal bir çözüm yoluna dönüştürmenin temelidir.

İşte bu süreçte karşımıza çıkan temel kavramları tanıyalım:

Problem: 
Problem, "şu anki durum" ile "olması gereken durum" arasındaki farktır. Çözülmesi gereken, sonuçlandırılması beklenen veya bir hedefe ulaşmayı engelleyen durumdur. Arkadaşınla buluşacaksın ama yolu bilmiyorsun, bu da bir problemdir. Matematik ödevindeki zor bir soru bir problemdir.

Algoritma:

Bir problemi çözmek için takip ettiğin adım adım planlamaya algoritma denir. Başka bir deyişle algoritma; bir problemin çözümünü adım adım tarif eden mantıksal bir plandır. Kodlama öncesindeki bu stratejik hazırlık, bilgisayara neyi, hangi sırayla yapacağını hatasız bir şekilde öğretmemizi sağlar. Süreç daima 'Başla' ile tetiklenir ve hedefe ulaşıldığında 'Bitir' ile sonlanır.

Problem ve Algoritma İlişkisi Örnekleri: 

Problem: Film izleyeceksin ama mısırın yok ve canın çok mısır patlağı istemesi ve elbette yanındaki çay içmek istediğini düşünelim.
Algoritma: Bir problemi çözmek için takip ettiğin adım adım plandır. Bilgisayarlar çok zekidir ama ne yapacaklarını bilmezler. Onlara her şeyi sırasıyla söylemen gerekir. 

Örnek Algoritma 1: Mısır Patlatma Algoritması

1. Başla
2. Mutfağa git.
3. Tencereyi ocağa koy.
4. İçine azıcık yağ ve mısırları ekle.
5. Kapağı kapat.
6. Mısırlar "pat pat" sesi kesilene kadar bekle.
7. Ocağı kapat ve mısırları kaba dök.
8. Bitir

Örnek Algoritma 2: Çay Demleme Algoritması
 "Çay Demleme Algoritması" üzerinden sürecin nasıl işlediğini görelim:

1. Başla.
2. Mutfağa git.
3. Çaydanlığa su koy.
4. Ocağı yak ve çaydanlığı üzerine koy.
5. Karar Noktası: Su kaynadı mı?

• Hayır ise: Beklemeye devam et (4. adıma dön).
• Evet ise: Bir sonraki adıma geç.

1. Üst demliğe çay koy ve kaynayan suyu ekle.
2. Çaydanlığın alt kısmına su ekle.
3. Çayın demlenmesi için 15 dakika bekle.
4. Çayı bardağa doldur ve servis et.
5. Bitir.

Problem çözme Adımları:

1. Problemi Tanı (Ne Oluyor?)
İlk adım, "Burada ters giden ne?" sorusunu sormaktır. Sorunu tam olarak anlamadan çözemezsin.
Soru: Sorun tam olarak ne? Kimleri etkiliyor?
Örnek: "Bisikletimin tekerleği dönmüyor."

2. Bilgi Topla (Neden Oluyor?)
Problemle ile ilgili ipuçlarını toplama ve birleştirme.
Soru: Tekerlek neden dönmüyor? Çamur mu kaçmış, zincir mi atmış, yoksa lastik mi patlamış?
Eylem: Bisikleti ters çevirip kontrol etmek.

3. Çözüm Yolları Üret-Planlama yap (Neler Yapabilirim?)
Tek bir yola takılıp kalma, aklına gelen bütün fikirleri bir kağıda veya bilgisayarına yaz.
Fikir 1: Zinciri yerine takmak.
Fikir 2: Lastiğe hava basmak.
Fikir 3: Bir büyüktün yardım istemek.

4. En Doğru Çözüm Yolunu Seç
Ürettiğin fikirlerden en mantıklısını ve en hızlısını seçme aşamasıdır.
Karar: "Önce zincire bakacağım, çünkü en kolayı bu!"

5. Uygula ve Test Et (İşe Yaradı mı?)
Seçtiğin yolu denersin. Eğer işe yaramazsa üzülmek yok, diğer çözüm yoluna geçersin.
Sonuç: Zinciri taktın ve tekerlek dönmeye başladı. Problem çözüldü!

"Bisikletin Tekerleği Dönmüyor" probleminin çözüm adımlarını Algoritmik düşünerek özetleyelim:

1. Girdiler (Malzemeler)

İşlemin başlaması için gereken bilgiler veya nesnelerdir.

Sorun Bilgisi: "Tekerlek dönmüyor" uyarısı.
Gözlem: Zincirin yerinden çıkmış olduğu bilgisi.
Araçlar: Ellerini kullanman veya belki bir tamir anahtarı.

2. İşlem (Algoritma/Adımlar)

Girdileri kullanarak sorunu çözdüğün kısımdır.

Zinciri tutmak.
Dişlilerin üzerine yerleştirmek.
Pedalı yavaşça çevirerek yerine oturmasını sağlamak.

3. Çıktı (Sonuç)

Tüm işlemler bittikten sonra elinde olan sonuçtur.

Sonuç: Dönmeye hazır, sağlam bir tekerlek!
Hissiyat: Sorunu çözmenin verdiği mutluluk.

 
Girdi (Input): Problemi çözmek için dışarıdan alınan veri veya bilgilerdir.
Çıktı (Output): İşlem sonucunda elde edilen, problemin çözümü olan sonuçtur.