.png)
TEMA: Dijital Ürün Tasarımı ve Geliştirme
İÇERİK ÇERÇEVESİ: Kelime İşlemci Programlarına Giriş
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ:
BTY.5.2.4 Kelime işlemci programlarından yararlanabilme
a) Kelime işlemci programlarının temel özelliklerini tanır.
b) Uygun kelime işlemci programını belirler.
c) Belirlenen kelime işlemci programının arayüz özelliklerini kullanır.
ç) Kullanılan kelime işlemci programını kullanım alanları/verimliliği açısından değerlendirir.
ÖĞRENCİ DERS NOTU:
Dijitalleşme öncesinde kâğıt, kalem, daktilo veya sadece zihnimizi kullanarak yazılar yazıyorduk. Şimdi ise teknolojinin entegre olduğu, esnek ve çok katmanlı bir süreç haline geldi. Yazı yazarken işlerimizi kolaylaştıran bazı araçlar da eklendi. Bunlar Bilgisayarlar, tabletler, kelime işlemciler (Word, Google Docs) ve içerik yönetim sistemleri (CMS).
Düzenleme Zorluğu azaldı: Eskiden hata yapıldığında geri almak daha zordu (silgi, daksil veya yeniden yazma gerekir). Bu nedenle yazar, yazmadan önce zihninde cümleleri daha net kurgulamak zorundaydı.
Bu dersimizde farklı yöntem ve araçlarla (daktilo, kalem, kelime işlemci programı, yapay zekâ destekli yazı düzenleme aracı vb.) hazırlanmış çeşitli belge türlerinin (mektup, dilekçe, gazete, kitap, dergi vb.) basılı/dijital örneklerinin olduğunu görüyoruz.
Yapay zekâ destekli yazı yazma araçları kullanırken yapay zekâ araçlarının belge üretimine etik riskleri ve sınırlılıklarını olduğunu unutulmaması gerekir. Yeni teknolojilerin kolaylıklar sağladığı ölçüde kendine özgü zorlukları da beraberinde getirmiştir. Bunlardan biri de telif hakkı konularının açıklığa kavuşturulmamasıdır. Bu hususu dikkate alarak kelime işlemci uygulamaları ve yapay zeka araçları birlikte kullanarak yazı yazma işlemlerinizi yapabilirsiniz.
Kelime İşlemci Programları:
Kelime işlemciler nedir? Yazı tipi, metin biçimlendirme, resim ekleme gibi işlemleri gerçekleştirebileceksiniz. Kelime işlemciler, bir dokümanın oluşturulması, düzenlenmesi ve biçimlendirilmesi için hazırlanmış programlardır. Kelime işlemci programlarından en yaygın olarak kullanılanı Microsoft Word'dür.Örnek Programlar:
Microsoft Office-Ms Word: En yaygın kullanılan kelime işlemci programıdır.
Google-Docs: Birlikte çalışmayı sağlayan yazı düzenleme programıdır.
LibreOffice-Writer: Birer özgür yazılım ürünü olan LibreOffice-Writer, Apache OpenOffice ve Calligra gibi yazılımlardır.
Metin-Yazı Üreten Yapay Zeka Araçları:
1. GPT-4 ve GPT-5 (OpenAI) - (chat.openai.com)OpenAI'nin son nesil dil modelleri, metin üretiminde öncü araçtır. GPT-4'ün gelişmiş versiyonları ve yeni çıkan GPT-5, önceki versiyonlara göre çok daha doğal, tutarlı ve yaratıcı içerikler üretebiliyor.
2. Claude (Anthropic) - (claude.ai)Anthropic'in geliştirdiği Claude, özellikle akademik yazım, araştırma ve analiz konularında öne çıkan bir yapay zeka asistanıdır.3. Jasper AI - (jasper.ai)Jasper, pazarlama ve içerik üretimi alanında lider konumunu korumaya devam ediyor. Özellikle e-ticaret ve dijital pazarlama profesyonelleri kullandığı araçtır.4. Copy.ai Evolution - (copy.ai)Copy.ai, yapay zeka teknolojisindeki gelişmelerle birlikte çok daha tercih edilen bir araca dönüştü.5. WriteSonic Pro - (writesonic.com)WriteSonic, 2025'te yenilenmiş ara yüzü ve geliştirilmiş AI motoruyla öne çıkarıyor. Çok dilli içerik üretimi ve yerel pazarlara uygun içerik oluşturma konularında uzmanlaştı.
MS Word Programında bazı düzenlemeler yapalım:
Kelime işlemci araçlarını kullanarak yazı tipi, punto, hizalama, satır aralığı, kenar boşlukları, maddeleme, tablo ekleme, sayfa numaralandırma, üstbilgi/altbilgi ekleme, resim veya şekil ekleme, metin biçimlendirme ve düzenleme gibi işlemlerin nasıl yapıldığına bakalım.
Seçme işlemi: Yazdığımız yazılar üzerinde istediğimiz değişikliği yapmak için o kısmı seçmek gerekir. seçim yaptığımız yazı üzerinde renk değişikliği kalın yapma vb. değişiklikleri yapabiliriz.
Seçme işlemi fareyle nasıl yapılır: Farklı seçme yolları vardır. Fareyle ve Klavye ile seçme yapabilirsiniz. Hangisi kolayınıza gelirse o yöntemle seçim yapılır.
1. Seçilecek kelimenin üzerine gel ve sol tuş ile çift tıkla.
2. Fareyle seçilecek kelimenin başına gelinir, sol tuş basılı tutarak yazının üzerinden geçilir bu işleme seçme denir.
1. Seçilecek kelimenin üzerine gel ve sol tuş ile çift tıkla.
2. Fareyle seçilecek kelimenin başına gelinir, sol tuş basılı tutarak yazının üzerinden geçilir bu işleme seçme denir.
3. Klavye ile seçmek için ise seçilecek kelimenin başına gelinir Shift +yön tuşlarına basarak eklimenin üzerinde ilerleyin.
Kelime İşlemciler-MS Word Programı Örneği:
Aşağıdaki yazı örneğinde başlık kırmızı renk ve kalın şekilde yazılmıştır. Bu işlem için önce başlık seçilir ardından Ms Word programında Giriş menüsünden ilgili biçime tıklanır.
Giriş Menüsü-Biçimlendirme sembolleri ve anlamları:
Ekle Menüsü: Ekle menüsünden- Resim ekle seçeneği kullanılarak aşağıdaki çalışmamıza bayrak resmini ekledik. Sizde çalışmanıza buna benzer Tablo -Şekiller-Grafikler, SmartArt, Üstbilgi, Altbilgi ekleyebilirsiniz.
Farklı kelime işlemci programları ve uzantılarına örnek; Ms Word için .docx,
LibreOffice-Writer için .odt, dir.
Kelime işlemci programlarının göre artı ve eksileri:
Ms Word yaygın ve gelişmiş özellikler sunarken ücretlidir,LibreOffice ise açık kaynak kodludur yani ücretsizdir. Google docs ise çevrimiçi temelli olduğu için her yerden ulaşılabilir ve birlikte çalışmayı destekler. Yapay zeka metin araçları ise işimizi kolaylaştırırken bazı bilgilerini yanlış veya eksik yazabileceği dezavantajı olabiliyor. Kendinize uygun kelime işlemci programları ile istediğiniz türde yazılar oluşturabilirsiniz.
ÖĞRETMEN İÇİN DERS İŞLEME SÜRECİ
5.SINIF-11.HAFTA-KELİME İŞLEMCİLER - İhsan Akarsu -Bilişim Teknolojileri
ETKİNLİKLER:
.png)