TYMM-6.Sınıflar-1.Dönem-4.Hafta

 

1. TEMA: DİJİTAL ÜRÜN TASARIMI VE GELİŞTİRME

İÇERİK ÇERÇEVESİ: 

Gerçek Yaşam Problemleri ile Tablolama

/

Veri Toplama ve Düzenleme

/

Veri Analizi ve Görselleştirme

ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ:

BTY.6.2.2. Tablolama programlarının kullanımına yönelik problemleri belirleyebilme

a) Tablolama programlarının kullanımına uygun gerçek yaşam durumunu belirler.

b) Bağlam içerisinde veriye dayalı cevaplanabilecek araştırma soruları oluşturur.

BTY.6.2.3. Tablolama dosyasında kullanılacak verileri toplayabilme ve düzenleyebilme

a) Tablolama dosyasında kullanılacak verileri toplama süreci için plan yapar.

b) Tablolama dosyasında kullanılacak verileri elde eder.

c) Tablolama dosyasında kullanılacak verileri kullanıma hazır hâle getirir.

BTY.6.2.4. Tablolama programları kullanarak bulgulara ulaşabilme

a) Bulgulara ulaşmak için uygun analiz yöntemlerini seçer.

b) Tablolama programları kullanarak verileri işler.

c) Tablolama programları kullanarak verileri analiz eder.

ç) Tablolama programları kullanarak verileri görselleştirir.

ÖĞRETMEN DERS NOTU:

"Çevre Duyarlılığı" videosunu izlemek için tıklayın.

"Sizce geri dönüşümün doğaya katkısı nasıl ölçülebilir?" Tablolama programlarını kullanarak bunu gösterebiliriz.

• Sınıfımızdaki herkesin geri dönüşüm alışkanlığını öğrenmek ister miydiniz?

• Evinizde haftada ne kadar atık geri dönüşüme gidiyor biliyor musunuz?

• Bu verileri toplasaydık, nasıl bir tablo oluştururduk?

ETKİNLİK:

"Geri Dönüşüm Alışkanlıkları-Verilerle Yeşil Yaşam" Etkinliği yapalım.

 Örnek Araştırma Soruları:

● Evinizde geri dönüşüm için ayrı bir kutu kullanıyor musunuz?

● Evinizde haftalık ortalama kaç cam şişe geri dönüşüme gönderiliyor?

● Bir hafta boyunca ortalama kaç plastik ürünü geri dönüşüm kutusuna atıyorsunuz?

● Günde ortalama kaç kâğıt atık oluşturuyorsunuz?

● Yılda ortalama kaç plastik poşet kullanıyorsunuz?

● Sınıfınızda geri dönüşüm kutularını en çok hangi atık türüyle dolduruyorsunuz?

● Elektrik tasarrufunu evde ve okulda ne kadar yapabiliyorsunuz?

ÇÖZÜM:
Bu verileri tablolamayı iki yolla yapabiliriz.
Seçenek 1 ile Yapay Zeka desteli tablomuzu hazırlamayı örnek yapacağız.
Seçenek 2 ile Geleneksel yöntem ve hala geçerliliği olan  Tablolama programlarını kullanarak kendi tablolarımız kendimiz oluşturacağız.

"Geri Dönüşüm Alışkanlıkları - Verilerle Yeşil Yaşam" etkinliği ile, veri okuryazarlığı ve çevre bilincini harmanlamak için bir bağlam oluşturacağız. Öğrenciler araştırma sorularından elde ettikleri ham verileri anlamlı bilgilere dönüştürmesinde Seçenek 1 ile olan yapay zekâ destekli tablolama araçları (Google Sheets AI özellikleri, Excel Copilot vb.) birer rehber olarak kullanılabilir veya Seçenek 2 ise geleneksel tablolama programları(MS Excel veya Libreoffice Calc gibi) kullanarak oluşturabiliriz.

SEÇENEK 1:

YAPAY ZEKA DESTEKLİ TABLO OLUŞTURMA ÖRNEĞİ

Bu etkinlik bağlamında yapay zekâ araçlarından nasıl destek alınabileceği ve öğrencilere rehberlik edilecek temel işlevler aşağıda örnekle açıklanmıştır.

ÜYE OLMADAN KULLANABİLCEĞİNİZ YAPAY ZEKA ARAÇLARI

Aşağıdaki yapay zeka araçlarından istediğinizi seçiebilirsiniz.

1. Derste vakit kaybetmemek ve çocukların anında pratik yapabilmesini istiyorsanız, DuckDuckGo Chat gibi kayıt/e-posta istemeyen ücretsiz alternatifleri kullanacağız.

👉https://duck.ai/👈

2. Google arama motoruna girip resimdeki gibi AI Modunu açarak kullanabilirsiniz. (Hazırlayacağınız tabloyu otomatik google tablolara dönüştürebilir.)
👉https://www.google.com/ 👈 adresine tıklayın ve aşağıdaki resimde görüldüğü gibi AI Mode açabilirsiniz.

Bu yapay zeka araçlarından birini seçerek aşağıdaki 4 adımı yaparak dersi tamamlayın.

1.Aşama: Veri Giriş Şablonu Oluşturma

Öğrenciler araştırmaya başlamadan önce verilerini nereye ve nasıl yazacaklarını bilemeyebilirler. Yapay zekâya doğrudan doğal dille talimat verilerek anında düzenli bir şablon elde edilebilir. Aşağıdaki konutu kopyalayıp ardından Yapar zekaya yapıştırın.

• Öğrenci/Öğretmen Komutu: "11 yaşındaki öğrenciler için 'Geri Dönüşüm Alışkanlıkları' araştırması yapacağız. Evdeki cam şişe, plastik ürün, kâğıt atık, plastik poşet sayıları ile elektrik tasarrufu durumunu kaydedeceğimiz, öğrenci adının da yer alacağı sütunlardan oluşan bir tablo şablonu tasarla."

• Yapay Zekânın Sağladığı Çıktı Örneği:

  • Sütun A: Öğrenci Adı / Grubu

  • Sütun B: Evde Ayrı Kutu Kullanımı (Evet/Hayır)

  • Sütun C: Haftalık Cam Şişe Sayısı (Sayı)

  • Sütun D: Haftalık Plastik Ürün Sayısı (Sayı)

  • Sütun E: Günlük Kâğıt Atık Miktarı (Sayı)

  • Sütun F: Yıllık Plastik Poşet Kullanımı (Sayı)

  • Sütun G: Elektrik Tasarrufu Durumu (Az / Orta / Çok)

2. Otomatik Başlık Önerisi ve Tablo Düzenleme

Öğrenciler verilerini rastgele hücrelere kaydettikten sonra yapay zekâ, tablonun daha profesyonel ve anlaşılır görünmesi için başlık ve biçimlendirme önerilerinde bulunur.

• Öğrenci/Öğretmen Komutu: "Bu tablo için dikkat çekici ve açıklayıcı başlıklar öner ve verilerin okunmasını kolaylaştıracak renk/düzen ipuçları ver."

• Yapay Zekânın Sağladığı Destek:

• Tablo Ana Başlığı Önerisi: "Yeşil Yaşam Günlüğümüz: Sınıfımız Geri Dönüşüm ve Tasarruf Alışkanlıkları"

• Biçimlendirme Önerisi: Başlık satırının koyu yeşil renkle vurgulanması, sayısal verilerin (cam, plastik vb.) sağa, metin verilerinin (Evet/Hayır) ortaya hizalanması.

• Öğrenci/Öğretmen Komutu: "Önerilere uygun görsel oluşturur musun?" yaz ve gönder.

3. Formül Önerme ve Hesaplama Yapma

11 yaşındaki öğrenciler için matematiksel ortalamaları bulmak veya toplam atık miktarını hesaplamak zaman alabilir ve karmaşık formül ezberlemeyi gerektirir. Yapay zekâ burada köprü görevi görür.

• Senaryo (Plastik ve Cam Toplamı): Bir öğrencinin haftalık toplam atık miktarını bulmak istediğini varsayalım.

  • Öğrenci Komutu: "Haftalık cam şişe (C sütunu) ile plastik ürün (D sütununu) sayılarını toplayıp toplam atık sayısını veren formülü yazar mısın?"

  • Yapay Zekâ Önerisi: =TOPLA(C2:D2) formülünü doğrudan önerir ve bunu tüm sınıfa nasıl kopyalayacaklarını gösterir.

• Senaryo (Aylık/Yıllık Tahminleme): "Günde ortalama kaç kâğıt atık oluşturuyoruz (E sütunu) verisinden hareketle, bir ayın (30 gün) toplamını veren formül nedir?" sorusuna =E2*30 formülünü önererek matematiksel bağlam kurdurur.

4. Veri Analizi ve Yorumlama (Bağlamsal İçgörü)

Tablo dolduktan sonra yapay zekânın asıl gücü, verileri öğrenciler adına konuşturmak ve çevre bilinciyle ilgili soruları yanıtlamaktır.

• Öğrenci Komutu: "Tablodaki verilere bakarak sınıfımızın en çok hangi atık türünü ürettiğini bul ve elektrik tasarrufu konusunda en yaygın durumun ne olduğunu özetle."

• Yapay Zekânın Çıktısı: "Tablo analizine göre sınıfımızda en yüksek sayı haftalık plastik ürünlerde görülmektedir. Elektrik tasarrufunda ise çoğunluk 'Orta' seviyededir. Bu sonuç, sınıfımızın plastik kullanımını azaltmak için öncelikli olarak matara veya bez çanta kullanımına odaklanması gerektiğini gösteriyor.

SEÇENEK 1:

Geleneksel tablolama programlarından Ms Excel veya LibreOffice Calc programını kullanarak geri dönüşüm tüketim tablosunu kendimiz oluşturabiliriz. Tablo örneği aşağıdaki resimdeki gibidir.